Καθαρά Δευτέρα: Η ονομασία, τα ήθη, τα έθιμα και το φαγητό της πρώτης μέρας της Σαρακοστής

Καθαρά Δευτέρα: Το τριήμερο της ξεκούρασης, η πρώτη μέρα της νηστεία του Πάσχα, η μέρα της εξοχής και του χαρταετού, αλλά και της λαγάνας και των νηστίσιμων εδεσμάτων. Τελικά ποια είναι η Καθαρά Δευτέρα και τι σημαίνει για τους Έλληνες;

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Απόκρεω, της περιόδου πριν από την μεγάλη νηστεία και την προετοιμασία για το Πάσχα και την Ανάσταση. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά.  Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο. Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της Ανάστασης του Χριστού.

10 προορισμοί για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας! (part 1)

Η ημέρα της της Καθαράς Δευτέρας γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα με διάφορα έθιμα και παραδόσεις που χάνονται στο πέρασμα του χρόνου. Συνηθίζεται πανελλαδικά να τρώγεται λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα, ταραμάς, θαλασσινά, λαχανικά και φασολάδα χωρίς λάδι.

Το κυριότερο ελληνικό έθιμο ανήμερα της Καθαράς Δευτέρας είναι το πέταγμα του χαρταετού. Μια διαδικασία που έχει σκοπό, σύμφωνα με την παράδοση, την σύνδεση του Θεού με τον άνθρωπο!

Πέρα από το συγκεκριμένο όμως έθιμο, σε όλη την επικράτεια σε διάφορα χωριά της επαρχείας, η Καθαρά Δευτέρα γιορτάζεται με ένα πλήθος εκδηλώσεων και τοπικών εορτασμών που φανερώνουν το πνεύμα και την παράδοση του κάθε τόπου!

1. Στα Μεστά και στους Ολύμπους της Χίου αναβιώνει το Έθιμο του Αγά με τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία, όπου σε ένα θεατρικό ο Αγάς ως δικαστής, καταδικάζει με χιούμορ τους θεατές.

2. Άλλο έθιμο με ρίζες στην Τουρκοκρατία είναι εκείνο της μεταμφίεσης κάποιου κατοίκου της Αλεξανδρούπολης σε Μπέη και της περιφοράς του στην πόλη μοιράζοντας ευχές.

3. Οι κάτοικοι του Πόρου καθαρίζουν τα μαγειρικά σκευάσματά τους από τα λίπη των κρεάτων που καταναλώθηκαν τις Απόκριες σε ένα έθιμο που αποκαλείται ξάρτυσμα.

4. Σε ορισμένα χωριά της Κέρκυρας λαμβάνει μέρος ο Χορός των Παπάδων όπου οι ιερείς στήνουν χορό που ακολουθείτε από τους γέροντες.

5. Στην Κάρπαθο οδηγούνται στο Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων από τους Τζαφιέδες, δηλαδή τους χωροφύλακες, οι κάτοικοι που αντάλλαξαν απρεπείς χειρονομίες ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη από τους σεβάσμιους της πόλης.

6. Το αλευρομουτζούρωμα στο Γαλαξίδι, όπου οι καρναβαλιστές πασαλείφονται με αλεύρι και χορεύουν κυκλικά.

7. Στην Μεθώνη Μεσσηνίας γίνεται του Κουτρούλη ο γάμος, αναπαράσταση ενός πραγματικού γάμου του 14ου αιώνα.